Li-ion accu’s bieden veel gemak maar brengen ook serieuze veiligheidsrisico’s met zich mee bij opslag en transport. Met de juiste verpakking en voorzorgsmaatregelen beperk je brandgevaar en voldoe je aan de noodzakelijke veiligheidsnormen.
Samenvatting van dit artikel
Lithium-ionaccu’s zijn tegenwoordig bijna overal te vinden. Ze zijn oplaadbaar, compact en hebben een hoge energiedichtheid en een relatief lange levensduur. Daardoor zijn ze niet meer weg te denken uit smartphones, tablets, laptops, e-bikes, elektrisch gereedschap, machines en elektrische voertuigen.
Het gebruik van lithium-ionaccu’s heeft ook een keerzijde. Een accu kan beschadigd raken door bijvoorbeeld een val, stoot, kortsluiting, hoge temperatuur, verkeerd laden of een intern defect. In het ernstigste geval ontstaat een thermal runaway: een zichzelf versterkend proces waarbij de temperatuur in de accu snel oploopt. Daarbij kunnen brand, drukopbouw en brandbare of toxische gassen ontstaan. Ook tijdens vervoer en opslag kan dit tot gevaarlijke situaties leiden.
We schreven al eerder over het veilig vervoeren van li-ion accu’s. Welke transportregels van toepassing zijn, hangt onder andere af van het type accu, de toestand ervan, de manier waarop de accu wordt aangeboden en de gekozen transportmodaliteit. Zo kan er onderscheid zijn tussen losse accu’s, accu’s die samen met apparatuur worden vervoerd en accu’s die in apparatuur zijn ingebouwd. Beschadigde of defecte accu’s vragen om aanvullende voorzorgsmaatregelen en in bepaalde gevallen om een speciale verpakking.
Voor geschikte toepassingen kunnen de kunststof, stof- en waterdichte koffers uit de SKB 3i-serie worden gecombineerd met een interieur op maat. Dit interieur fixeert de accu’s en beschermt ze tegen schokken, trillingen en ongewenst contact met andere onderdelen.
Wanneer de regelgeving dit vereist, kan de complete combinatie van koffer, interieur en inhoud worden beproefd. Na een succesvolle test kan de verpakking volgens de toepasselijke voorschriften worden goedgekeurd en van de juiste UN-markering worden voorzien. Het gaat daarbij dus niet alleen om de buitenkoffer: de volledige verpakkingsconfiguratie moet aansluiten op de specifieke accu en de omstandigheden waaronder deze wordt vervoerd.
Voor de opslag van lithiumhoudende energiedragers is PGS 37-2 opgesteld. Deze richtlijn beschrijft maatregelen waarmee bedrijven de risico’s van de opslag van lithium-ionbatterijen en -accu’s kunnen beheersen.
PGS 37-2 maakt onder andere onderscheid tussen de toestand van de energiedragers en het type en de omvang van de opslag. Nieuwe accu’s brengen bijvoorbeeld andere risico’s met zich mee dan gebruikte, gereviseerde, afgedankte, beschadigde of instabiele accu’s. Daardoor bestaat er geen pakket maatregelen dat automatisch geschikt is voor iedere opslaglocatie.
PGS 37-2 is definitief vastgesteld, maar is op dit moment nog niet rechtstreeks aangewezen in het Besluit activiteiten leefomgeving. De richtlijn kan al wel een rol spelen bij vergunningvoorschriften, de zorgplicht, maatwerkvoorschriften en afspraken met het bevoegde gezag. Controleer daarom altijd welke eisen voor jouw locatie en bedrijfsactiviteiten gelden.
Bij lithium-ionaccu’s bestaat niet één standaardmaatregel waarmee alle risico’s worden weggenomen. Een effectieve aanpak bestaat uit een combinatie van preventie, vroege detectie, het beperken van branduitbreiding en een goed voorbereide incidentrespons.
Belangrijke aandachtspunten zijn onder andere:
Lithium-ionbranden kunnen moeilijk te bestrijden zijn en langdurig warmte, brandbare gassen en toxische stoffen produceren. De nadruk moet daarom niet alleen liggen op het blussen van één accu, maar vooral op het tijdig herkennen van afwijkingen en het voorkomen van escalatie naar de rest van de opslag.
Voor de veilige opslag van lithium-ionaccu’s bestaat geen standaardoplossing. De benodigde maatregelen hangen onder andere af van het type accu, de toestand van de accu’s, de opgeslagen hoeveelheid en de activiteiten die op de locatie plaatsvinden. Nieuwe accu’s brengen bijvoorbeeld andere risico’s met zich mee dan gebruikte, beschadigde of defecte accu’s.
Begin daarom met een inventarisatie van de opgeslagen accu’s en de mogelijke incidentscenario’s. Denk vervolgens aan maatregelen zoals een geschikte opslaglocatie, het scheiden van risicovolle accu’s, bescherming tegen mechanische beschadiging en kortsluiting, tijdige detectie van afwijkingen en het beperken van branduitbreiding.
Beschadigde, vervormde, lekkende of opvallend warme accu’s moeten direct uit de reguliere opslag worden verwijderd en volgens een vastgestelde procedure worden afgezonderd. Welke voorzieningen daarvoor nodig zijn, moet worden bepaald aan de hand van de risicoanalyse, PGS 37-2 en de eisen van het bevoegde gezag en de verzekeraar.
Wie met lithium-ionaccu’s werkt, moet opslag en transport in samenhang bekijken. Een accu die veilig in een magazijn staat, is niet automatisch gereed voor vervoer. Andersom is een transportverpakking niet automatisch geschikt als permanente opslagvoorziening of als voorziening voor het laden van accu’s.
Faes ondersteunt bedrijven bij het veilig vervoeren en beschermen van lithium-ionaccu’s. We brengen onder andere het type accu, de classificatie, de toestand, de transportmodaliteit en de praktijkomstandigheden in kaart. Vervolgens vertalen onze engineers deze uitgangspunten naar een passende verpakking, fixatie en bescherming. Waar nodig coördineren we ook de beproeving en goedkeuring van het verpakkingstype.
Voor de inrichting van een opslaglocatie adviseren we om samen te werken met een veiligheidskundige, brandveiligheidsspecialist, verzekeraar en het bevoegde gezag. Zo voorkom je dat één product of maatregel ten onrechte als totaaloplossing wordt beschouwd.
Ga je lithium-ionbatterijen of -accu’s vervoeren, bijvoorbeeld afzonderlijk of als onderdeel van een elektronisch product? Dan is het belangrijk om eerst vast te stellen welke classificatie, verpakkingsinstructies en transportregels van toepassing zijn. Houd daarbij rekening met de toestand van de accu, de energie-inhoud, de aantallen en de gekozen transportmodaliteit.
Stel je vraag via het onderstaande contactformulier of neem rechtstreeks contact met ons op. Deel daarbij zo veel mogelijk informatie over de accu en de vervoerssituatie. Op basis daarvan kunnen onze verpakkingsexperts beoordelen welke verpakkingsoplossing en eventuele test- of goedkeuringsroute nodig zijn.
Michel Prins is Accountmanager bij Faes en specialist in Safety & Security. Dankzij zijn achtergrond bij het Ministerie van Defensie en jarenlange ervaring in de sector adviseert hij organisaties over betrouwbare verpakkingsoplossingen voor kritische toepassingen. Hij combineert praktische kennis met technische expertise om gevoelige apparatuur veilig en efficiënt te verpakken.
Meer artikelen van Michel PrinsEen goede verpakking ontstaat niet toevallig. Met een bewezen werkwijze begeleiden onze specialisten je stap voor stap ven eerste idee tot eindproduct.
